Duik in het nieuwe ARTIS-Aquarium vanaf zaterdag 13 juni
In dit artikel:
Op zaterdag 13 juni 2026 heropent ARTIS het grondig gerestaureerde Aquarium na vijf jaar werkzaamheden. Bezoekers krijgen die openingsdag een ludiek gebaar: wie met een duikbril naar ARTIS komt kan, met een tijdslot, gratis naar binnen. Het gebouw dateert uit 1882 en behoort tot de oudste aquaria ter wereld; als rijksmonument vertelt het nu een nieuw verhaal over het belang van water voor al het leven.
Het vernieuwde Aquarium plaatst bezoekers midden in ecosystemen van zout- en zoetwater: van oceanen, koraalriffen en mangroves tot rivieren, diepzee en zelfs de Amsterdamse gracht. Er zijn interactieve onderdelen zoals het bouwen van een eigen onderzeeër, een visspel en een blik achter de schermen in de voedselkeuken. Onderweg ontmoet je onder meer hondshaai, pistoolgarnaal, boomkikker, zeekat en luipaardtrekkervis. De nadruk ligt minder op het tellen van soorten en meer op de samenhang tussen dier, plant en hun leefomgeving.
Circa 90 procent van het monument is nu toegankelijk; lange tijd verborgen ruimten, waaronder de catacomben met het historische Lloyd-filtersysteem, maken deel uit van de bezoekersroute. Dat originele filtersysteem, een technische innovatie van de 19e-eeuwse aquarist William Alford Lloyd, is gerestaureerd en met moderne techniek aangevuld — wereldwijd het laatste nog werkende circulatiesysteem van dit type.
De restauratie was dringend nodig: eeuwenlange blootstelling aan zout water had muren, plafonds en constructies ernstig aangetast. Onder leiding van respect voor het oorspronkelijke ontwerp van architect Gerlof Salm is het gebouw zowel hersteld als gemoderniseerd. Naast structurele renovatie zijn duurzame ingrepen doorgevoerd: monumentaal isolatieglas, lage-temperatuur vloerverwarming, zonnepanelen en deels gegoten aquaria in zelfhelend beton. Het Aquarium is bovendien voorbereid op aquathermie, waarmee warmte uit water kan worden benut om het gebouw uiteindelijk fossielvrij te verwarmen.
Het project ging in 2021 van start en kon worden gerealiseerd dankzij brede steun: stads- en rijksoverheid, de provincie Noord-Holland, particuliere schenkers, fondsen en bedrijven. Met de heropening presenteert ARTIS een gerestaureerd erfgoedgebouw dat educatie, dierenwelzijn en moderne techniek combineert en opnieuw fungeert als venster op de onderwaterwereld voor heel Nederland.