Rechter zet streep door dwangsommen Dolfinarium: bewijs bestond uit geknipte filmpjes

In dit artikel:

Het Dolfinarium in Harderwijk heeft bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) twee van de drie rechtszaken over dierenshows gewonnen. Twee lasten onder dwangsom zijn vernietigd omdat de overheid de vermeende overtredingen onvoldoende had onderzocht. De derde maatregel, over het actief naar bezoekers lokken van dolfijnen, blijft wel in stand.

De belangrijkste zaak ging over onnatuurlijke kunstjes tijdens reguliere voorstellingen. De staatssecretaris van Landbouw had het Dolfinarium in maart 2025 een dwangsom opgelegd van 2.000 euro per nieuwe overtreding, tot maximaal 10.000 euro. Dat gebeurde na een handhavingsverzoek van dierenrechtenorganisatie Bite Back, die videobeelden had aangeleverd. Daarop waren aanvankelijk twintig en na bezwaar zeventien vermeende overtredingen aangewezen, zoals dolfijnen die een verzorger voortduwen of op hun staart staan en een zeeleeuw die met zijn vinnen zwaait.

Volgens het CBb waren de beelden gemonteerd en waren delen van de voorstellingen, waaronder educatieve uitleg, weggelaten. Daardoor kon niet worden vastgesteld of de optredens in strijd waren met de vergunning, die bepaald onnatuurlijk gedrag toestaat als het natuurlijk gedrag of verzorging uitlegt en gepaard gaat met een duidelijke educatieve boodschap. De overheid had bovendien geen volledige voorstellingen onderzocht. De NVWA had tijdens een eerdere inspectie juist geen overtredingen vastgesteld. Ook YouTube-beelden waren niet bewaard en een deskundige had niet het hele programma beoordeeld. Daarom mag de staatssecretaris het gebrek in deze procedure niet meer herstellen.

Een vergelijkbare uitkomst geldt voor een concert van een mannenkoor op 9 november 2024, waarbij dolfijnen betrokken waren. De overheid baseerde zich op enkele video’s van samen ruim drie minuten, terwijl het concert uren duurde en de dieren volgens het Dolfinarium ongeveer vijftien minuten te zien waren. Ook was er educatieve uitleg. Zonder het volledige programma te onderzoeken kon geen overtreding worden vastgesteld. Het CBb adviseert het overleg tussen de overheid en het park te hervatten.

In de derde zaak kreeg de overheid wel gelijk. Tijdens het programma ‘In Het Water Bij De Dolfijnen’ lokten verzorgers dieren met tikken op de bassinrand en handgebaren naar bezoekers. Die konden de dolfijnen vervolgens aanraken en ermee op de foto, waarbij de dieren vis kregen. Volgens de rechter mogen alleen dolfijnen die uit zichzelf naar de interactie komen worden aangeraakt. De dwangsom van 5.000 euro per overtreding, tot maximaal 15.000 euro, was daarom terecht opgelegd. Het park had het programma aangepast, maar wilde dat terugdraaien.

Daarnaast moet het Dolfinarium uiterlijk 13 februari 2027 een groter en minstens drie meter diep verblijf voor Stellerzeeleeuwen hebben. Het huidige bassin is 1,6 meter diep.