Restauratie Zwammerdamschepen en start wervingscampagne Romeinse Scheepswerf Archeon
In dit artikel:
In Zwammerdam (gemeente Alphen aan den Rijn) is een belangrijk hoofdstuk in de zorg voor Romeins maritiem erfgoed afgesloten. Vijftigvijf jaar nadat de Zwammerdamschepen in 1971 bij toeval werden opgegraven, zijn twee restauratiemijlpalen bereikt: voor het eerst is de volledige verzameling archeologisch scheepshout geconserveerd en is het Romeinse vissersvaartuig Zwammerdam 3 volledig gerestaureerd. Eerder werd al vrachtschip Zwammerdam 2 hersteld; samen vormen deze schepen een zeldzame en internationaal belangrijke bron van informatie over twee millennia oud scheepsbouwkundig erfgoed.
Deze afronding markeert het begin van een nieuwe fase: de ontwikkeling van de Romeinse Scheepswerf Archeon als permanente huisvesting en publieksvoorziening. Het plan omvat een depot voor het 2.000 jaar oude hout, een publiek toegankelijke werf waar bezoekers het herstel van het grootste schip Zwammerdam 4 kunnen volgen, en een interactieve tentoonstelling die een beeld geeft van een Romeinse rivierhaven. De Scheepswerf moet tevens fungeren als nieuwe toegang tot Museumpark Archeon en als een officiële Entreepoort van het UNESCO‑Werelderfgoed Neder‑Germaanse Limes.
Het restauratie- en conserveringswerk is het resultaat van decennialange samenwerking tussen archeologen (o.a. Universiteit van Amsterdam), conservatoren van Batavialand, Stichting Museumpark Archeon, provincie Zuid-Holland, gemeente Alphen aan den Rijn, het ministerie van OCW, het Mondriaanfonds, vrijwilligers en talloze specialisten. Belanghebbenden benadrukken de meerwaarde op het vlak van kennisopbouw, toerisme, onderwijs en regionale trots. De initiatiefnemers hebben deze week het bidbook voor het nieuwe depot aangeboden aan het ministerie als startsein voor een brede wervingscampagne.
Voor de realisatie is een investeringsbehoefte van circa €20–25 miljoen geraamd, te dekken door een mix van publieke en private middelen, EU‑programma’s en fondsen. Het project is opgezet als publiek‑private samenwerking en sluit aan bij het internationale netwerk ‘Bridging the North Sea’, dat kennisuitwisseling over het maritieme Romeinse verleden bevordert.
Kort samengevat: na meer dan een halve eeuw conserveringswerk zijn de Zwammerdamschepen klaar voor presentatie en krijgt Nederland er een ambitieuze, educatieve en toeristische voorziening bij die het Romeinse rivieroeverleven tastbaar wil maken en het behoud van dit unieke erfgoed duurzaam waarborgt.